Thee are a pig
... eða „Yður ert svín“.
Maður rekst öðru hvoru á svona lagað. Ég hef stundum lesið sögurnar á Rithringnum, og reyni helst að lesa og gagnrýna ævintýri og vísindaskáldskap. Það eru þær sögur sem ég hef mestan áhuga á.
Fólk er misjafnt í þessu, svona eins og gengur og gerist. Það er ánægjulegt að fólk er þó að reyna að skrifa fantasíur og sci-fi á íslensku. Verra er að sumir gera það frekar illa.
Annars vegar er fólk að reyna að fyrna mál sitt (svo það passi betur í fantasíuheiminn), og síðan á fólk það til að gleyma sér í einhverju technobabble (sem einkennir til dæmis Star Trek).
Á hinu fyrsta hef ég nokkrar skoðanir. Takist vel til, þá eykur þetta bara á upplifunina, maður nær að lifa sig betur inn í heiminn ef fólk talar trúverðuglega. Tali það á fornlegan hátt (en þó eðlilega), þá fattar maður jafnvel fyrr á hvaða tíma (þannig séð) sagan á að gerast. Gallinn er bara sá, að það eru ekkert allt of margir sem ráða vel við þetta. Hey - sumir kunna ekki einu sinni að þéra! Alger steypa, og ljótt að sjá t.d. „yður eruð svín“ eða setinguna hér að ofan, „þér ert svín“.
Ég vil frekar sjá eðlilegt nútímamál heldur en klaufalegar þéranir eða annað eins. Eina sögu las ég og höfundurinn var að reyna að ná einhverjum Íslendingasögustíl. Það gekk ekki alveg nógu vel, og útkoman var bara hrútleiðinleg. Nei, þá vil ég frekar bara lesa venjulegt, þjált mál - sérstaklega í samtölum. Þegar allt kemur til alls, þá gerist þetta í öðrum heimi - hvers vegna ætti fólk þar að tala íslensku? Eru samtölin ekki „þýdd“?
Á hinu síðara hef ég bara eina skoðun, hins vegar: Tækniröfl er óþolandi. Sérstaklega er slæmt þegar reynt er að útskýra hvernig tæknin virkar, en það er raunar líka óþarfi að segja nefna vélarnar eitthvað sérstaklega. Jafnvel eitthvað eins og „vörpudrif“ (sem er annars ágæt þýðing á „warp drive“) er alveg óþarfi. Sagan á að vera sæmilega trúleg, ekki satt? Sögumaður, hvort sem hann er líka aðalpersónan eða utan sögunnar, er hluti af heiminum. Þannig er það (oftast) í sögum úr nútímanum - og hve oft sér maður talað um „sprengihreyfla“ eða „bensínvélar“ í sögum sem eiga að gerast í dag?
Þessu tengt, þá hættir sci-fi liði allt of oft til að gleyma sér í tækninni, og ævintýri gleyma sér oft í að lýsa samfélaginu of nákvæmlega. Tæknin fer í bílstjórasætið, en sagan fer í skottið. Útkoman verður eins og smásaga sem er þó augljóslega dæmisaga - boðskapurinn fær mesta athyglina, en sagan og persónurnar hverfa bara. Þær verða bara að burðardýrum fyrir boðskapinn (sem er ekkert endilega neitt merkilegur).
Maður rekst öðru hvoru á svona lagað. Ég hef stundum lesið sögurnar á Rithringnum, og reyni helst að lesa og gagnrýna ævintýri og vísindaskáldskap. Það eru þær sögur sem ég hef mestan áhuga á.
Fólk er misjafnt í þessu, svona eins og gengur og gerist. Það er ánægjulegt að fólk er þó að reyna að skrifa fantasíur og sci-fi á íslensku. Verra er að sumir gera það frekar illa.
Annars vegar er fólk að reyna að fyrna mál sitt (svo það passi betur í fantasíuheiminn), og síðan á fólk það til að gleyma sér í einhverju technobabble (sem einkennir til dæmis Star Trek).
Á hinu fyrsta hef ég nokkrar skoðanir. Takist vel til, þá eykur þetta bara á upplifunina, maður nær að lifa sig betur inn í heiminn ef fólk talar trúverðuglega. Tali það á fornlegan hátt (en þó eðlilega), þá fattar maður jafnvel fyrr á hvaða tíma (þannig séð) sagan á að gerast. Gallinn er bara sá, að það eru ekkert allt of margir sem ráða vel við þetta. Hey - sumir kunna ekki einu sinni að þéra! Alger steypa, og ljótt að sjá t.d. „yður eruð svín“ eða setinguna hér að ofan, „þér ert svín“.
Ég vil frekar sjá eðlilegt nútímamál heldur en klaufalegar þéranir eða annað eins. Eina sögu las ég og höfundurinn var að reyna að ná einhverjum Íslendingasögustíl. Það gekk ekki alveg nógu vel, og útkoman var bara hrútleiðinleg. Nei, þá vil ég frekar bara lesa venjulegt, þjált mál - sérstaklega í samtölum. Þegar allt kemur til alls, þá gerist þetta í öðrum heimi - hvers vegna ætti fólk þar að tala íslensku? Eru samtölin ekki „þýdd“?
Á hinu síðara hef ég bara eina skoðun, hins vegar: Tækniröfl er óþolandi. Sérstaklega er slæmt þegar reynt er að útskýra hvernig tæknin virkar, en það er raunar líka óþarfi að segja nefna vélarnar eitthvað sérstaklega. Jafnvel eitthvað eins og „vörpudrif“ (sem er annars ágæt þýðing á „warp drive“) er alveg óþarfi. Sagan á að vera sæmilega trúleg, ekki satt? Sögumaður, hvort sem hann er líka aðalpersónan eða utan sögunnar, er hluti af heiminum. Þannig er það (oftast) í sögum úr nútímanum - og hve oft sér maður talað um „sprengihreyfla“ eða „bensínvélar“ í sögum sem eiga að gerast í dag?
Þessu tengt, þá hættir sci-fi liði allt of oft til að gleyma sér í tækninni, og ævintýri gleyma sér oft í að lýsa samfélaginu of nákvæmlega. Tæknin fer í bílstjórasætið, en sagan fer í skottið. Útkoman verður eins og smásaga sem er þó augljóslega dæmisaga - boðskapurinn fær mesta athyglina, en sagan og persónurnar hverfa bara. Þær verða bara að burðardýrum fyrir boðskapinn (sem er ekkert endilega neitt merkilegur).
posted by Þossi | 5:44 e.h.
0 Comments:
Skrifa ummæli
<< Home